Урин цаг айлчлаад л Ухаан санаа минь нэг л тогтворгүй түмэн зүйлийг бодох юм.
Эсвэл миний дэндүү их бодлогошироод байдаг хугацаа нь 4 сар байдаг юм болов уу?
Ойрдоо дурсамжуудаа л их бодоод байх юм. Бас ихэнх сайхан дурсамжууд маань 4 сард болоод байсан юм болов уу? Тэгээд надад зураг хөрөг байхгүйг далимдуулаад нэгэн сайтнаас жаал хуулбар хийе гэсэн хэхэ.. Гэхдээ хувь хүний зүгээс жаал дэлгэрүүлээд.

Их сургуульдаа хийсэн зугаалга бишээ аялаж байсан дурсамжуудаасаа эхний ээлжинд цувуулаад дараа нь нэг нэгээр нь бичнээ.

- Цэцээ гүн явган аялал 2003.04.12  Их сургуульд байхдаа хийсэн миний хамгийн анхны аялал. Бөөн адал явдал.

- Хээрийн дадлага 2004.08.09  Бүтэн 18 хоног зил130 дээр ачигдаад их айхтар аялал хийж билээ.

- Цэцээ гүн явган аялал 2005.01.15-16 Өвлийн хүйтнийг тэсэн гарна гэсэн зорилготой "Хагийн хар нуур" 10 хоногийн явган аялалд яваагүй шарандаа энэ Цэцээ гүний явган аялалд явж билээ. Тэгээд ч өмнө нь явж байсан болохоороо дахин явах хүсэл, аялах хобби гээд их ч олон юм нөлөөлсөн дөө.

- Улаанбаатар - Хөх хот - Бугат - Ордос - Чингэсийн онгон - Бээжин - Улаанбаатар. 2006. 3.28-4.2 Ангиасаа ганцаарханаа дэндүү их явах хүсэлдээ дарагдаад хэдэн өдөр нойр ч хүрэхгүй их зовсон шүү. Тэгээд л ээжээсээ аймар сүрхий заавал явахгүй бол болохгүй маягийн юм ярьж байгаад зөвшөөрөл авч билээ. Аялана л гэвэл би гэдэг хүн яахаас ч буцахгүй гар юм шиг байгаа юм хихи.

- Н.Жамсансүрэн багшийн нэрэмжит явган аялал  2006.04.29-30 Миний амьдралдаа хамгийн ихээр шүүмжлүүлж айж догдлон байж хийсэн ажил. Одоо бодоход нээрээ нэг нь уурандаа барьж аваад зодчихсон бол яах байсан болоо гэж боддог шүү хэхэ.. Дараа өдөр нь хичээлдээ явахдаа ангийнхнаасаа аймар айж билээ.

- Агуйн аялал 2006.05.25-26 Одоо Багшийн Их Сургуульд багшилж буй Боббы гэдэг багш маань анх миний дипломын ажлын сэдэв болгож агуйн аялалыг санал болгож байсан юм. Би гэдэг хүн бүхэл бүтэн 4 дипломын сэдэв багш нар дээрээ барьж ороод буцаалгаж байсан болохоороо ямар ч урам зориг байхгүй намдуухан дуугаар бас л буцаах байхдаа гэсэн бодолтой багш дээр яваад орлоо. Уухайн тас зөвшөөрдөг байна шд. Тэгээд л Агуй гэж чухам юу юм вэ? гээд л судалж эхэлсэн дээ.

- Улаанбаатар - Бээжин - Чин хуан дао - Бээжин - Улаанбаатар. 2007.4.18-4.25   Бас хоббитой гар их сургуулиа төгсчихсөн байжийж л уйдаад болохгүй байна гэсэн нэрийдлээр заавал явна гэсэн шаардлагатайгаар олон хүнийг айхтар их зовоон барин явсан даа. ҮНЭН гоё!!

За тэгээд бусдыг сайн санадаггүй ээ Яг одоо. Санадаг л юм бол бичээд өгнөө хө.

За хамгийн эхлээд. Н.Жамсансүрэн багшийн нэрэмжит явган аялал  2006.04.29-30 -ынхаа тухай бичьеээ. Яагаад гэхээр ойрдоо энэ аялал маань хамгийн ихээр бодогдоод байгаа юмаа. Багш маань бурхан болоод 4 жил болчихжээ. Цаг хугацааа гэж асар хурдан юмаа. Бидний хийсэн уг аялал маань он удаан үргэлжлээсэй гэж хүсэж байсан ч санасанаар минь болсонгүй ээ. Гэхдээ яах вэ? Болно доо.

Монгол улсад аялал жуулчлал 1990-ээд оноос эрчимтэй хөгжих болсноор энэ салбарт мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэх зайлшгүй шаардлагатай болсон. Тиймээс МУИС, УБИС, Газарчин зэрэг төрийн болон хувийн хэвшлийн их, дээд сургуулиудад аялал жуулчлалын мэргэжилтэн бэлтгэх үй ажиллагааг эхлүүлсэн түүхтэй.

Монголд аялал жуулчлалын мэргэжилтэн бэлтгэх үйл ажиллагааны эхлэлийг тавилцаж, сургалтын, хөтөлбөр төлөвлөгөөгболовсронгуй болгох, хичээлийн агуулга, стандартыг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хүмүүсийн нэг нь МУИС-ийн багш, доктор, профессор Н.Жамсансүрэн багш маань байсан юм.

Дипломын ажил, Улсын шалгалт, хонхны баяр энэ тэр элдэв шалдав юманд цаг их зарцуулан завгүй байсан ч гэлээ хийе гэсэн хүсэлдээ хөтлөгдсөөр энэхүү аялалыг зохион байгуулах болсон юмаа. Анх Оюунчимэг багш маань бид нарт ЭВеНТ гэдэг хичээл орлоо. Даалгавар нь шинэ Эвент зохион байгуулах талаар бие даалт байсан юм. Би гадаад оюутнуудаар монгол хоол хийлгэх эвент ийн талаар бичлээ. Болж бүтэх юм шиг санаж хамгаалсаныхаа дараа энийгээ зохион байгуулах гэж үзлээ. Энхжаргал багштай уулзаж болох талаар асуусан чинь заал энэ тэрээ сайн судал гэлээ. Би гэдэг хүн бөөн баяр Баянгол зочид буудлын рестораныг түрээслэх талаар менежертэй нь зөвлөлдөөд болдоггүймаа миний дүү гэсэн хариулттай буцаад больж билээ. Гэсэн ч гэлээ нэг юм заавал хиймээр санагдаад хаанаас ч юм мэдэхгүй ээ хаанаа ч юм бас л мэдэхгүй маажуулаад болохгүй байсан юм байлгүй дээ. Гэнэтхэн л явган аялал зохиох санаа орж ирсэн бөгөөд удаан бодсоны эцэст Хайрт Жамсансүрэн багшийнхаа дурсгалыг хүндэтгэх үүднээс мөн олон олон шавь нарыг нь нэг удаа цуглуулах гээд л олон янзын шалтгаанаар ерөөсөө л юу ч болсон хамаагүй хийх болно гээд л зүтгэчихсэн юм. Эхлээд удирдагч багш дээрээ очоод болох талаар асуулаа. Багш нэг л найдваргүй харцаар намайг харснаа төлөвлөгөө боловсруулж ир гэлээ. Би аймар баярлаад ойрхон хаашаа аялах боломжтой вэ гэж асуусан юм. Багш надад Дүгэрсан хийдийг танилцуулж холбоо барих утас зэргийг нь өгсөн юм. Тэгээд л би гэдэг хүн сэтгэл дотор минь багтаж байгаа цагт болноо гээд л эхлэхээр шийдсэн юм даа.
Хэд хоногийн дараа би аялалын хөтөлбөр боловсруулсан болоод багш дээрээ орлоо. Амьхандаа сайжруулах санаатай. Тэгсэн өөдөөс багш:
- Ариунтунгалагаа би чамд ганцхан юм хэлэх үү?
- (Инээсээр бас баярласаар) за
- Эцсийн эцэст хүн өөртэйгээ л адилхан юм хийдэг юм. Би энэ үгийг хэлсэн хүнийг их биширдэг юм гэдэг байгаа. Юу болсон юм мэдэхгүй ээ шүлсээ ч залгиж чадахгүй бачууран буй зүрхээ аргадах тэнхэлгүй бөөн бодолд автсан хүн хэзээ гарч ирсэнээ ч мэдэхгүй гадаа зогсож байлаа. Тэр үедээ би үнэхээр шантарсан байлаа. Орой гэртээ харилаа. Хэлсэн бүрийг нь нягтлан бодож өөрөө ч зөндөө бодлоо. Гэхдээ шийдсэн би заавал хийх болно. Ингээд л дахин боловсруулалт явагдаж билээ хэхэ.

Хэдэн өдөр энээ тэрээ болж байж багшийг арай гэж зөвшөөрүүлэв. Бас очих газраа урьдчилаж үзэх хэрэгтэй гэсний дагуу би нэгэн хагасайн өдөр ахынхаа ДЭЛИКА машинийг нь гуйж ах (жолооч), Багш, алдарт аялагч хайрт Хишгээ ах, Мөнхбилэг, Тогоо шиг том гэдэстэй Булгаа багшийн хүү ангаахай тэгээд би гэсэн бүрэлдэхүүнтэй Дүгэрсан хийдийг зорьлоо. Гай газар доороос гэгчээр яг тэр өдөр нь ахын машины км заагч нь ажиллахаа больсон байлаа. Гол мэдэж авах ёстой мэдэж чадахгүй болчихов. За дүүрсэн хорвоо гээд л аян замдаа гарлаа.

Өглөө бүгдээрээ хийморийн сан тавиулчихаад буцах гэж буй нь

Тэгээд явсаар ДҮГЭРСАН хийд дээр ирлээ. Нүдэнд айхтар тусаад байхаар хурц тод зүйл бараг байхгүй даруухан жижигхэн газар биднийг угтсан юм.
Буурал ээжтэйгээ уулзаж олон оюутнуудтай явган аялалаар ирэх зөвшөөрлөө аваад хоол цай болон орчин тойрноо үзэж сонирхсоор буцах аяндаа гарсан юм.

Уг аялалыг зохион байгуулахын тулд  урьдчилан очиж үзэхээс гадна тухайн аялалын хугацаанд зохион байгуулагдах тэмцээн уралдааны шагнал, медаль, цом, мандат, автобус гээд л хийх ажил урссаар байсан ч бүх л зүйлийг амжуулахын тулд өөрөө дэндүү идэвхитэй байж билээ. Бүх л зүйлийг ганцаараа хийж байснаас зарим зүйлүүд амжихгүй цаг тулгамдаад хэцүү байхад багшааc бас нэгэн зэмлэлийг хүртсэн юм.
- Сайн менежер гэж өөрөө юмыг гардан хийх биш бусдаар хийлгэж удирдаж чаддаг хүнийг хэлдэг юм гэж билээ. Энэ үгэнд нийцхээргүй тийм муу менежер, менежер бишээ муу хүн гэдгээ аялалаас ирэх замдаа дэндүү их ухаарч билээ.

2006.04.29-ний өглөө.

Багшийн маань  гэгээн дурсгалыг хүндэтгэж энэхүү явган аялалд маань оролцохоор  багшийн маань үе үеийн шавь нар болох МУИС, МУИС-ийн Орхон аймаг дахь салбар сургууль, Орхон ИС, ХҮДС, Түгээмэл ДС, Их Монгол ДС, Хангай ДС, Хүмүүнлэгийн ухааны сургууль зэрэг сургуулиудын 100 гаруй багш, оюутнууд МУИС-ийн хичээлийн II байрны урд цуглаж байлаа. Хүнд юм даатгаж чадахгүй өөдөөс минь чадахгүй гээд хэлчихвэл санаа минь бас уур хүрээд бүгдийг өөрөө л хийж байлаа. Энэ өглөө ч бас юмнууд маань амжаагүй байлаа. Гандан орж хүж, арц аваад л, мандатаа бас аваад л ийшээ тийшээ таксидаж гүйсээр жаахан хоцрос хийж хөдөллөө. Автобусны жолооч нар бас жаахан уурласан шүү хэхэ. МУИС-ийн хичээлийн II байрнаас гараагаас эхэлж, Дамбадаржаа, Бэлх, Улиастайн голын эх, Дүгэр сан хийдийн чиглэлд явган аялсан юм. Гэхдээ Бэлхи хүртэл МУИС-ГГФ-ын сайхан 2 автобусаар явсан шүү.
Энэ дашрамд ширүүхэн үгээр загнаж зөндөө их юм ойлгуулж бас энэ аялалыг маань дэмжиж хамтран зохион байгуулж өгсөн багшдаа мөн уг аялалын маань зохион байгуулалтанд оролцон идэвхитэй тусалсан Мөнхбилэг болон Хишгээ ахдаа, плакат болон олс гээд хүвийн бэлтгэлийг хангахад тусалсан ангийнхандаа, дээр нь уг аялалд маань идэвхитэй оролцсон нийт багш оюутнууддаа талархсанаа илэрхийлж байнаа. Баярласан шүү. Бас уучлаарай хол газрыг явган алхуулчихсанд бас ядраасанд.

Багш нар үг хэлж буй нь.

Уг аялалыг зохион байгуулахын тулд Багшийнхаа ар гэрийнхэнтэй уулзаж учир байдлаа тайлбарлаж мөн зөвшөөрөл авч байсан юмаа. Мөн гэр бүлийнхэнд нь баярласанаа илэрхийлье! Ажил ихтэйн улмаас уг арга хэмжээнд минь ирж чадаагүй ч гэлээ бүх оюутан залуусыг маань цэвэр усаар хангаж өгсөн бөгөөд сэтгэлийн асар их дэмийг өгч байсан юм.

Мөн манай багш нар бүгд хүрэлцэн ирж нээлтийн арга хэмжээнд минь оролцоод барахгүй 4.30-ны өдөр бидний араас зориж ирсэнд баярлаж байнаа. Даанч бас л миний буруугаас болж Дүгэрсан хийд дээр очиж чадалгүй замаасаа буцсан юм.

Эрдэнэтээс оюутнуудаа удирдан ирсэн Отгонбаяр багш.

Сургуулийг сайн санадаггүй ээ Худалдаа үйлдвэрлэлийн дээд сургуулийн багш билүү??
Билэгсайхан багш

Орхон их сургуулийн багш Мөнхтөмөр, Дэргэд нь Хишгээ ах маань

Бэлхийн аманд автобус маань цааш явах боломжгүйн улмаас биднийг буулгасанаар бидний явган аялал маань эхэлсэн юм.

Хамгийн зохион байгуулалт муутай ангиар манай анги тодорсон байхаа хэхэ. Аялалын зориулалтын цүнхтэй хүн манай ангид бараг байхгүй байлаа. Ачаа тээшээ энд тэндээ барьчихсан зарим нэгийг нь дамжилчихсан явж билээ.

Хамгийн зохион байгуулалт сайтай багаар Эдэнэтийн МУИС тодорч байсан юм. Оюутнууд нь бүгд диссант хувцасаар жигдэрсэн байсан бөгөөд аялалын бэлтгэл дээд зэргээр хангагдсан байлаа. Аялаж сурсан хүмүүс л ийм байдаг байх даа гэж бодогдож байж билээ.

Анх удаа ийм олуулаа явган аялалд оролцож буй манай ангийнхан. Хэдий төгсөх анги ч гэлээ аялал бишээ зугаалга их хийж байсан юм шиг байгаа юм хэхэ. Наргив (ангийнхнаасаа баахан хараал идэх гэж байна шдээ хэхэ)

Манай ангийнхан. Нээрээ бодоод байхад арга ч үгүй юмаа даа. Нэг ч удаа явган аялалд явж үзээгүй шахам хүмүүсийг багшийн нэрэмжит гэдэг сүртэй нэрэн доор албадан явуулчихсан юм чинь.

Хүн бүр надаас Ариука нөгөө газар чинь болж байна уу гэж асууна. Би ганцхан удаа машинаар явж байсан болохоор харахад бараг л ирчихсэн юм шиг санагдаад л энэ давааны цаана байгаа бараг ирчихлээ гээд л өөрөө ч айхтар баярлаад л бусдыгаа ч худлаа хөөргөдөн хэдэн ч удаа энэ давааны цаана байгаа гэсэн юм бүү мэдээ. Ямар ч байсан 5 давсандаг. Энэнээсээ болоод бүх оюутнуудад зөндөө хараалгуулсандаа миний энэ тэнэг толгой.

Манай ангийнхан их хөөрхөөн жигдрэх талаар бодоогүй биш бодсон байна шүү дээ. 

Хийд дээр ирсэн хойноо Дүгэрсан хийдийн тэргүүн буурал ээжтэйгээ танилцаад буудаллах газраа заалгаж аван оюутнуудаа буудаллуулав. Оройн галын наадам болох хүртэл оюутнууд маань буурал ээжтэй сайн танилцаж өөрсдийгөө хүртэл мэргэлүүлж амжсан байлаа.

Дүгэрсан хийд дээр ирсэн хойноо сэтгэл жаахан уужирсан ч гэлээ би айсаар байсан юм.  Ойролцоогоор 30 км газар гэсэн таамаг дээр тулгуурлан ахархан бодож тооцоо гаргасан би оюутнуудаасаа айгаад юу ч хийхээ мэдэхгүй дороо л хавчигнаад л байж билээ. Багуудын дунд тэмцээн зохион байгуулж дууссаны дараа оюутнууд хоол унд болж сүүлд нь галын наадам зохион байгууллаа. (Нээрээ энэ их хуурайшилттай жил гээд галын бичиг авах гэж бас зөндөө хөөцөлдөж билээ хэхэ)
Зохион байгуулан удирдан авч явсан Баатарцоож багш маань үг хэлэв. Айсандаа үг ч гаргаж чадахгүй зогсож байгаа намайг дуудчихав. Үг ч хэлж чадахгүй хэцүү байлаа. Гэтэл гэнэтхэн нэг хүн хүрч ирээд багшийн маань үйл хэргийг залгамжлуулан ийм сайхан аялал зохион байгуулсан чамд баярлалаа гээд миний баруун хацар дээр үнсчихэж билээ. Энэ хүн бол Эрдэнэтийн МУИС-ын багш Отгонбаяр багш байлаа. Би тэгэхэд анхныхаа сайхан үгийг сонссон болохоор баярласандаа бас сандарсандаа өөрийн эрхгүй уйлж билээ. Өөрийн алдаанаас болж олон хүнд муу хэлүүлэн ирсэн болохоор ингэн ингэн яах гэж энэ аялалыг хийсэн юм болоо ч гэж бодогдож байж билээ.Ингээд л би гэдэг хүн арай л тайвширч билээ.

2009.4.30-ны өглөө

Өглөө босоод бас л нэгэн санаа зовоосон асуудалтай тулгарлаа. Юу вэ гэхээр бидний араас ирэх багш нар маань байдаггүй. Буурал ээжээрээ мэргэлүүлэв. Замд нь саад
гарчихсан зогссон байна гэдэг юм байна. Тэгэхээр нь багш нарыгаа орхиод өөрсдөө хийморийн сан тавиулаад буцах замдаа гарлаа.

Санаа зовсон бид нар хамаг хурдаараа цаг гаран алхтал манай багш нар машин нь голд суучихсан байж байдаг юм байна. Баянтөр багш, Алтай багш, Банзрагч багш, Нарангарав багш гээд олон багш ирчихсэн байлаа. Багш нартайгаа уулзаад миний захиалсан машин ирээгүйг сонсоод бас аймар уур хүрч билээ. Багш нар маань хүлээж цөхрөөд өөр машин хөлөглөж ирсэн байлаа. Гэтэл Эрдэнэтийн оюутнууд вагоноосоо хоцорч мэдэх болоод багш тэр микрээр эрдэнэтийн оюутнуудыг аваад бас дээр нь Хишгээ ах бид 2 суугаад шар хадны зүг зүглэлээ. Хүргэж өгчхихөөд буцаад багш нарыгаа авахаар явлаа. Бид нарыг очиход багш нар маань цуйван хүртэл хийж идлээ гэчихсэн хүлээж байлаа.

Манай ангийн охид.

Багш нарыгаа авчихаад би ангийнхантайгаа нийлж алхяа гэтэл зүгээрээ суугаад яв хүнд алдаа оноо гэж байлгүй яахав хойшдоо алибаа юмыг сайн хийгээрэй гээд аваад явлаа. Бусад оюутнууд алхаад л явж байна. Бусдын амнаас гарах миний нэр чихэнд дуулдсаар л...............

Гэртээ ирээд аймар том амьсгаа авч билээ.

http://welcome2mongolia.blog.banjig.net/post.php?post_id=10897   Эх хувилбар нь